SÖZLEŞMELERDE KEFALET TÜRLERİ, YAPTIRIM FARKLARI VE DAMGA VERGİSİ HUSUSU !.
KİRA KONTRATINDA ADİ KEFİL İLE MÜTESELSİL KEFİL ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Adi kefil ile müteselsil kefil arasındaki temel fark, alacaklının (kiraya verenin) kiracı borcunu ödemediğinde kime ve nasıl başvurabileceğidir: adi kefalette önce kiracıya başvurulması gerekirken, müteselsil kefalette alacaklı doğrudan kefile gidebilir.
Kefalet Türlerinin Tanımı
Adi Kefalet (TBK m. 583)
Kiracı borcunu ödemezse, kiraya veren önce kiracıya karşı yasal takip başlatır.
Kiracıdan tahsil edilemediği belgelenirse kefile başvurulur.
Kefil, “önce asıl borçluyu takip edin” diyerek kendini koruyabilir (derdestlik ve arama defi).
İstisna: Kiracı iflas etmiş veya aciz belgesi alınmışsa doğrudan kefile gidilebilir.
Müteselsil Kefalet (TBK m. 582)
Kefil, kiracı ile aynı düzeyde ve doğrudan sorumludur.
Alacaklı, kiracıya başvurmadan doğrudan kefili dava edebilir veya icra takibi yapabilir.
Kefil, adi kefaletteki koruma haklarından (derdestlik ve arama defi) yararlanamaz.
Sözleşmede “müteselsil kefil” ifadesi açıkça yazılmalı ve kefil bunu bilerek kabul etmelidir.
Özellik
Adi Kefil
Müteselsil Kefil
Sorumluluk Başlangıcı
Kiracıdan tahsil edilemediği ispatlanınca
Kiracı ile aynı anda, doğrudan
Alacaklının Başvuru Yolu
Önce kiracıya, sonra kefile
Doğrudan kefile
Kefilin Koruma Hakları
Derdestlik ve arama defi kullanılabilir
Bu haklar yok
Sözleşmede İfade
“Kefil” yeterli
“Müteselsil kefil” açıkça yazılmalı
Risk Düzeyi
Daha sınırlı
Çok daha yüksek
Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
Kira kontratlarında müteselsil kefalet sıkça tercih edilir çünkü ev sahibi tahsilat sürecini hızlandırmak ister.
Adi kefalet ise kefil açısından daha koruyucu bir yapıya sahiptir.
Yargıtay uygulaması: Sözleşmede açıkça “müteselsil kefil” yazılmamışsa, kefalet adi kefalet sayılır.
Eş rızası: Türk Borçlar Kanunu gereği, kefalet sözleşmesinde evli kefilin eşinin yazılı rızası aranır.
Sonuç
Adi kefil → Daha sınırlı sorumluluk, önce kiracıya başvurulması şart.
Müteselsil kefil → Kiracı ile aynı anda sorumlu, alacaklı doğrudan kefile gidebilir.
Pratikte: Müteselsil kefalet, kefil için çok daha ağır yükümlülükler doğurur. Kira kontratına imza atarken bu farkı bilmek kritik önemdedir.
MÜTESELSİL KEFİL DAMGA VERGİSİ ORANI NEDİR?
Sözleşme Türü
Uygulanan Oran (‰)
Açıklama
Kefilsiz Kira Sözleşmesi
1,89
Yalnızca kira bedeli üzerinden hesaplanır.
Adi Kefil ile Kira
11,37
Kira (1,89) + Kefalet (9,48) oranları toplamı. İki ayrı işlem sayılır.
Müteselsil Kefil ile Kira
9,48
Yalnızca kefalet senedi oranı uygulanır. Kira oranı ayrıca eklenmez.
